ඉන්දියාව උපායමාර්ගික චෙස් පුවරුව නැවත හැඩගස්වන ගණනය කළ පියවරක් ගෙන අවසන්.ඒ ඉන්දියාවේ සබ්මැරීන සහ ඉදිරි පෙළ යුධ නැව් තැනීම සඳහා ප්රසිද්ධ, ඉන්දියාවේ ආරක්ෂක අමාත්යාංශය යටතේ ක්රියාත්මක වන මුම්බායි හි පිහිටි රාජ්ය අංශයේ නැව් අංගනයක් වන මැසගන් ඩොක් ෂිප්බිල්ඩර්ස් ලිමිටඩ් Mazagon Dock Shipbuilders Limited (MDL), එහි පළමු ජාත්යන්තර අත්පත් කර ගැනීම සම්පූර්ණ කර ගැනිම හරහාය. ශ්රී ලංකාවේ කොලම්බෝ ඩොක්යාර්ඩ් පීඑල්සී Colombo Dockyard PLC හි 51% ක පාලන කොටස් ආසන්න වශයෙන් රුපියල් කෝටි 249.5 කට (ඩොලර් මිලියන 26.8) ලබා ගැනීම. මෙය හුදෙක් ව්යාපාරික ගනුදෙනුවක් නොවන බව වටහා ගැනිම අපහසු නොවේ. එය ලෝකයේ කාර්යබහුලම සමුද්රීය මංතීරුවලින් එකක සෘජුවම තබා ඇති උපායමාර්ගික පියවරකි.
මෙම ගනුදෙනුව මගින් ශ්රී ලංකාවේ විශාලතම වාණිජ නැව් තැනීමේ සහ අලුත්වැඩියා කිරීමේ පහසුකමේ බහුතර අයිතිය සහ මෙහෙයුම් පාලනය ඉන්දියාවට පවරා ගනු ලැබේ. කොටස්, අදියර වශයෙන් මිලදී ගන්නා ලද අතර එය ව්යාපෘතියෙන් ඉවත් වූ ඔනොමිචි ඩොක්යාර්ඩ් වෙතින් වන අතර එමඟින් ශ්රී ලංකාව මූල්යමය වශයෙන් අවදානමට ලක් විය. අත්පත් කර ගැනීමෙන් පසු, කොළඹ ඩොක්යාර්ඩ් මණ්ඩලය MDL හි සභාපති කපිතාන් ජග්මෝහන් Capt Jagmohan (විශ්රාමික) විධායක නොවන සභාපති ලෙස පත් කර ඇති අතර අනෙකුත් ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් නායකත්ව භූමිකාවන් භාර ගෙන තිබේ.
කවුද මේ MDL හි සභාපති කපිතාන් ජග්මෝහන්
ඉන්දියානු නාවික හමුදාව, ආරක්ෂක PSU හරහා නාවික සැලසුම්, යුධ නැව් ඉදිකිරීම සහ උපායමාර්ගික කළමනාකරණය පිළිබඳ දශක තුනකට වැඩි පළපුරුද්දක් ඇති පළපුරුදු නැව් තැනීමේ ප්රමුඛයා මෙන්ම මැසගොන් ඩොක් ෂිප්බිල්ඩර්ස් ලිමිටඩ් හි සභාපති සහ කළමනාකාර අධ්යක්ෂ ලෙස කටයුතු කරයි. සංකීර්ණ ආරක්ෂක වේදිකා ලබා දීම, මෙහෙයුම් විශිෂ්ටත්වය මත මෙහෙයවීම, දේශීය හා අපනයන ඇණවුම් සුරක්ෂිත කිරීම සහ ප්රමුඛ ආයතනික පරිවර්තනය කල. ඉන්දියාවේ සමුද්රීය අභිලාෂයන්ට අනුකූලව දේශීයකරණය, නවෝත්පාදනය සහ ගෝලීය වශයෙන් තරඟකාරී නැව් අංගන ගොඩනැගීම කෙරෙහි දැඩි ඇල්මක් දක්වන අයෙකි.
මේ මිළදි ගැනිම ඉන්දියාවට මෙය ප්රධාන ජයග්රහණයක් වන්නේ ඇයි?
කොළඹ වරාය කාර්යබහුල නැගෙනහිර-බටහිර නැව් මාර්ගයේ ප්රධාන ස්ථානයක් වන අතර ඉන්දියාවේ ප්රතිනැව්ගත කිරීමේ භාණ්ඩ වලින් 60% ක් පමණ හසුරුවයි. එහි ප්රධාන කාර්මික පහසුකමක් හිමිකර ගැනීමෙන්, ඉන්දියාව වැදගත් සමුද්රීය චෝක්පොයින්ට් Maritime chokepoint එකක ශක්තිමත් සහ කල් පවතින පැවැත්මක් ලබා ගනී. මෙය වරාය භාවිතා කිරීමේ සිට සැබෑ සහභාගීත්වයක් සහිත ක්රියාකාරී කොටස්කරුවෙකු වීම දක්වා ඉන්දියාවේ භූමිකාව වෙනස් කරයි, කලාපීය නැව්ගත කිරීම සහ වෙළඳාම කෙරෙහි එහි බලපෑම වැඩි කරයි.
එය චීනයේ ‘String of Pearls’ උපාය මාර්ගයට සෘජු ප්රතිචාරයක් ලෙස ද ක්රියා කරයි. විශේෂයෙන් හම්බන්තොට වරාය වසර 99 ක බදු දීම හරහා ශ්රී ලංකාවේ චීනයේ වර්ධනය වන පැවැත්ම ඉන්දියාවට ප්රධාන කනස්සල්ලක් වී තිබු අතර මෙම පියවර ප්රවේශම් සහගත සහ උපායමාර්ගික ප්රතිප්රහාරකි. එඑය චීනයට සම්බන්ධ සමාගම් කොළඹ ජාත්යන්තර බහාලුම් පර්යන්තය පවත්වාගෙන යන වරායේම ඉන්දියාව තබයි.එය ඉන්දියානු නාවික සහ වෙරළාරක්ෂක නැව්වලට සේවා සැපයීම සඳහා විකල්පයක් ද නිර්මාණය කරයි, අනෙකුත් වරායන් මත යැපීම අඩු කරයි සහ මධ්යම ඉන්දියානු සාගර කලාපයේ සූදානම වැඩි දියුණු කරන බවද නොරහසකි.
ඊට අමතරව, මෙම පියවර වරාය, නාවික සහ ජල මාර්ග අමාත්යාංශය විසින් සකස් කරන ලද ඉන්දියාවේ දිගුකාලීන සැලසුම් සමඟ හොඳින් ගැලපේ. එය ඉන්දියාව ලොව ප්රමුඛතම නැව් තැනීමේ ජාතියක් බවට පත් කිරීම අරමුණු කරගත් සමුද්රීය අම්රිත් කාල් දැක්ම 2047 ට සහාය දක්වයි. එය ප්රධාන වශයෙන් යුධ නැව් නිපදවන MDL හට වාණිජ නැව් අලුත්වැඩියාව සඳහා කැපවූ ඉඩක් ලබා දෙන අතර එමඟින් එහි ආදායම් මාර්ග සහ තාක්ෂණික හැකියාවන් පුළුල් කිරීමට උපකාරී වේ.
මෙම ගනුදෙනුව සිදු වන්නේ මෑත කාලීන මූල්ය අර්බුදය අතරතුර ඉන්දියාව ශ්රී ලංකාවට ප්රධාන ආර්ථික ආධාර ලබා දීමෙන් පසුව වන අතර, එයට හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ ආතතීන් අතරතුර හදිසි ඉන්ධන සහාය ද ඇතුළත් වේ. මෙම ගිවිසුම ශ්රී ලංකාව උපායමාර්ගික හවුල්කරුවෙකු ලෙස ඉන්දියාව තෝරා ගැනීමෙන් සහ ආර්ථික සබඳතා ශක්තිමත් කිරීමෙන් එම සහයෝගය ආපසු ලබා දෙන බව දැකිය හැකිය. එය කලාපයේ වඩාත් කැමති පළමු ප්රතිචාරකයා ලෙස ඉන්දියාවේ තත්ත්වය ශක්තිමත් කරයි.
කැපී පෙනෙන අවස්ථා සහ අඩුපාඩු
ඉන්දියාව සමුද්රීය හා ආර්ථික කටයුතු හරහා ශ්රී ලංකාව තුළ සිය පැවැත්ම ගොඩනඟා ගත් පළමු අවස්ථාව මෙය නොවේ. වසර ගණනාවක් පුරා, ඉන්දියාව ප්රධාන ආයෝජන සහ යටිතල පහසුකම් ව්යාපෘති භාවිතා කරමින් සිය බලපෑම ක්රමයෙන් වැඩි කර ගෙන ඇත. නිදසුනක් වශයෙන්, අදානි සමූහය කොළඹ බටහිර ජාත්යන්තර පර්යන්තය සංවර්ධනය කර ක්රියාත්මක කරමින් සිටින අතර එය වරායේ ධාරිතාව වැඩි කිරීම සහ ගෝලීය නැව් ගමනාගමනය හැසිරවීමේ හැකියාව වැඩි දියුණු කිරීම අරමුණු කරගත් ප්රධාන ව්යාපෘතියකි.
මීට අමතරව, ඉන්දියානු තෙල් සංස්ථාවේ අනුබද්ධිත සමාගමක් වන ලංකා IOC (LIOC) ශ්රී ලංකාව පුරා ශක්තිමත් ඉන්ධන සහ බලශක්ති ජාලයක් ගොඩනගා ඇත. එය සිල්ලර ඉන්ධන වෙළඳපොළෙන් 20% ක් පමණ පාලනය කරන අතර ඉන්ධන පිරවුම්හල් 200 කට වඩා පවත්වාගෙන යයි. එහි ප්රධාන වත්කම් අතර ටොන් 18,000 ක ධාරිතාවක් සහිත ත්රිකුණාමලයේ විශාල ලිහිසි තෙල් කම්හලක්, කොළඹ සහ ත්රිකුණාමලය වරායන්හි ප්රධාන ඉන්ධන සැපයුම් මෙහෙයුම් සහ දිවයින පුරා තෙල් ගබඩා පර්යන්ත 13 ක් කළමනාකරණය කරන ලංකා ඛනිජ තෙල් ගබඩා පර්යන්ත සමාගමේ (CPSTL) තුනෙන් එකක කොටස් ඇතුළත් වේ.
කොළඹ ඩොක්යාර්ඩ් පීඑල්සී හි නව පාලන කොටස් සමඟින්, ඉන්දියාව සිය භූමිකාව තවදුරටත් පුළුල් කරමින් සිටී. මෙම ගනුදෙනුව මඟින් ඉන්දියාවට ශ්රී ලංකාවේ නැව් තැනීම, සැපයුම් සහ සමුද්රීය සේවා කෙරෙහි බලපෑමක් ලබා දෙන අතර, දිගුකාලීන සහ බහු ස්ථර උපායමාර්ගික පැවැත්මක් නිර්මාණය කරයි. ඉන්දියාව තම ස්ථානය ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ආර්ථික හා යටිතල පහසුකම් මෙවලම් භාවිතා කරමින් කලාපීය බලවතෙකු ලෙස වඩාත් ක්රියාශීලී සහ විශ්වාසදායක වෙමින් සිටින බව එයින් පෙන්නුම් කෙරේ.
ඒ සමඟම, මෙම පියවර ප්රායෝගික සහ ආර්ථික වශයෙන් ද මෙහෙයවනු ලැබේ. ඉන්දියානු වරායන් බොහෝ විට වඩා මිල අධික වන අතර කොළඹට සාපේක්ෂව ඉතා විශාල යාත්රා හැසිරවීමේ හැකියාව සැමවිටම නොමැත. ශ්රී ලංකාවේ වරාය යටිතල පහසුකම් සඳහා සෘජුවම ආයෝජනය කිරීමෙන්, ඉන්දියාවට තමන්ගේම වෙළඳාම හැසිරවීම සඳහා විදේශීය පහසුකම් මත යැපීම අඩු කළ හැකිය. මෙය කාර්යක්ෂමතාව වැඩි දියුණු කිරීමට, සැපයුම් දාම ශක්තිමත් කිරීමට සහ ගෝලීය නැව්ගත කිරීමේදී ඉන්දියාව වඩාත් තරඟකාරී කිරීමට හේතු විය හැක. චීනයට සෘජුවම මුහුණ දීම වෙනුවට, මෙම ප්රවේශය ඉන්දියාවට වඩාත් සමබර හා උපායමාර්ගික ආකාරයකින් තම අවශ්යතා සුරක්ෂිත කර ගැනීමට ඉඩ සලසයි.
අභියෝග සහ ගැටළු
කෙසේ වෙතත්, වැදගත් අභියෝග සහ ගැටළු තිබේ. කොළඹ ඩොක්යාර්ඩ් මෑත වසරවලදී මූල්ය දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දී ඇති අතර 2023 දී සැලකිය යුතු පාඩු වාර්තා කර ඇත. මෙයින් අදහස් කරන්නේ ගනුදෙනුවේ සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ මැසගන් ඩොක් ෂිප්බිල්ඩර්ස් ලිමිටඩ් (MDL) සමාගමට නැව් අංගනය ලාභදායී ව්යාපාරයක් ලෙස සාර්ථකව පුනර්ජීවනය කර කළමනාකරණය කළ හැකිද යන්න මතය. MDL හි ප්රධාන විශේෂඥතාව වාණිජ නැව් අලුත්වැඩියා මෙහෙයුම් පවත්වාගෙන යාම නොව ආරක්ෂක නැව් තැනීම කෙරෙහි යොමු වී ඇති බැවින් මෙය දුෂ්කර විය හැකිය.
මෙම පියවර චීනයෙන් දැඩි ප්රතිචාරයක් ඇති කළ හැකි බවට පුළුල් භූ දේශපාලනික උත්සුකයන් ද ඇති අතර එමඟින් ශ්රී ලංකාවේ යටිතල පහසුකම් ව්යාපෘති සම්බන්ධයෙන් තරඟකාරිත්වය වැඩි වේ. මෙය ශ්රී ලංකාව දුෂ්කර ස්ථානයකට ඇද දැමිය හැකි අතර, ප්රධාන බලවතුන් අතර සිරවී අලුත් වූ භූ දේශපාලනික පීඩනයකට මුහුණ දිය හැකිය.
අනාගත වර්ධනයන් සහ ප්රධාන අවිනිශ්චිතතාවයන්
ප්රධාන අවිනිශ්චිතතාවය වන්නේ MDL සමාගමට ඩොක්යාර්ඩ් ලාභදායී ව්යාපාරයක් බවට පත් කළ හැකිද යන්නයි. එහි සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ ජාත්යන්තර නැව් අලුත්වැඩියා කොන්ත්රාත්තු සුරක්ෂිත කිරීම, වත්මන් ව්යාපෘති කාර්යක්ෂමව සම්පූර්ණ කිරීම (ප්රංශයේ තැඹිලි මැරීන් සඳහා ඉදිකරන යාත්රා වැනි France’s Orange Marine ) සහ අංගනය ගෝලීය සැපයුම් දාමයන්ට සාර්ථකව සම්බන්ධ කිරීම මත ය.
අනික් අතට ශ්රී ලංකාවේ දේශීය දේශපාලනය සහ ඉන්දියාව සහ චීනය අතර එහි ප්රවේශමෙන් තුලනය ද අවිනිශ්චිත සාධක ලෙස පවතී. හවුල්කාරිත්වය එහි සම්පූර්ණ උපායමාර්ගික වටිනාකම ලබා දීමට නම්, ශ්රී ලංකාවේ අනාගත රජයන් එයට දිගටම සහාය දැක්විය යුතුය.
සියල්ලටම වඩා චීනයේ ප්රතිචාරය නිරීක්ෂණය කිරීම වැදගත් වනු ඇත. ශ්රී ලංකාවට වැඩි සහනාධාර ව්යාපෘති ලබා දීමෙන්, එහි නාවික සබඳතා පුළුල් කිරීමෙන් හෝ වෙනත් අංශවල එහි බලපෑම භාවිතා කිරීමෙන් එය ප්රතිචාර දැක්විය හැකිය. මෙම තත්ත්වය, ආතතීන් උත්සන්න නොකර කලාපයට තරඟකාරී උපායමාර්ගික අවශ්යතා කළමනාකරණය කළ හැකිද යන්න අනිවාර්ය ලෙස පරීක්ෂා කරනු ඇත.
නිරීක්ෂණය කළ යුතු තවත් ප්රධාන කරුණක් වන්නේ කාලයත් සමඟ පහසුකමේ කාර්යභාරය වර්ධනය වන ආකාරයයි. එය ඉන්දියානු සහ අනෙකුත් මිත්රශීලී විදේශීය නාවිකයන් සඳහා වැඩි නඩත්තු සහ අලුත්වැඩියා කටයුතු භාර ගැනීමට පටන් ගනීවිද? ශ්රී ලංකාවේ අනුමැතිය ඇතිව මෙම හැකියාවන් ගොඩනඟන්නේ නම්, උපායමාර්ගික මධ්යස්ථානයක් ලෙස එහි වැදගත්කම සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය වනු ඇත.
නිහඬ නමුත් බලවත් පියවරකි
ඉන්දියාව විසින් Colombo Dockyard PLC අත්පත් කර ගැනීම නිහඬ නමුත් බලවත් පියවරකි. එය ප්රධාන වශයෙන් නාවික කඳවුරක් වහාම පිහිටුවීම ගැන නොව, වැදගත් සමුද්රීය ස්ථානයක දිගුකාලීන කාර්මික සහ උපායමාර්ගික බලපෑම ගොඩනැගීම ගැන ය. තවමත් වාණිජ හා දේශපාලන අවදානම් පවතින අතර, ගනුදෙනුව ආර්ථික උපාය මාර්ගයේ වඩාත් කල්පනාකාරී සහ ඉදිරි දැක්මක් සහිත භාවිතයක් පෙන්නුම් කරයි. එය ඉන්දියානු සාගර කලාපයේ ඉන්දියාවේ ස්ථානය ශක්තිමත් කරන්නේ මිලිටරි බලයෙන් පමණක් නොව, කලාපයේ ආර්ථික පද්ධති සහ යටිතල පහසුකම්වල ස්ථාවර සහ හොඳින් සැලසුම් කළ මැදිහත්වීම හරහා ය. බොහෝ ආකාරවලින්, මෙය උපායමාර්ගික තරඟකාරිත්වයේ සහ සහයෝගීතාවයේ නව අවධියක ආරම්භය සනිටුහන් කරනු නිසැකය.
~පණ්ඩුක හේරත්~
